OPINIÓN ARTICULOS
Sí, pero non
01.05.08 -
PAEZ mentira les milenta vueltes que los políticos-y dan al tema de la cooficialidá del asturianu con tal de mareanos y quitase d'enriba lo que pa ellos supón un muertu col que nun-yos apetez carretar. Dellos dirigentes de la nuestra tierra dicen que'l que quiera falar n'asturianu n'Alministración, que nun tienen torga ninguna y que lo pue facer cuando-y peta. Nun sé qué-yos pasará a los demás falantes d'asturianu, pero cuando yo voi a una oficina de la Conseyería o d'un ayuntamientu (dellos tienen mangaos unos cartelos en billingüe que queden perbién nes paredes) y entrugo dalgo n'asturianu, la rempuesta ye: «Pero bueno, a ver, ¿usted qué es lo que quiere?». Si, como ellos dicen, se me permite dirixime a l'Alministración n'asturianu, se supón que los que trabayen ellí tendrán que conocer y falar asturianu, ¿non?
Otra cosa que respuenden los políticos a la entrega de la cooficialidá (sorrisa incluyida si se-yos entrega pallá de les nuestres llindes) ye que supondría obligatoriedá. ¿Qué patochada ye ésta? Caún fala la liingua que-y peta o na que más a gustu se siente nun determináu momentu. A los que sí se-yos debe esixir unes competencias en dambes llingües son a dellos funcionarios de l'Alministración, a los que trabayen na televisión pública d'Asturies, a los mayestros qu'enseñen llingua... Y por qué? Pues cenciellamente porque tamos n'Asturies y n'Asturies hai xente que falamos n'asturianu.
Otros argumentos que frayen la posibilidá d'algamar la cooficialidá del asturianu son delles caxigalines que nos lleguen d'un conceyu d'espertos que tán trabayando col Estatutu y qu'afiten que l'asturianu pue ser considerao como 'llingua específico' o 'propio' d'Asturies, anque dello nun suponga cooficialidá; y que nun sirva esta consideración pa, d'un mou tapecíu, afitar dellos elementos de cooficialidá. Oseya, que la llingua seya una cosina p'adornar y p'amosar a los turistes con dellos llibrinos y rotulinos. Cuando'l vezu que más caracteriza a una llingua ye la facultá de poder emplegala.
Tamién s'esmolecen los mentaos espertos poles trabes que supondría un procesu de normalización llingüístico. ¿Qué ye, que'n Balears, País Valenciá, Galiza o otres comunidaes onde perviven distintes variantes d'una mesma llingua, cooficial, por ciertu, nun se desencolcaron los procesos adecuaos de normalización llingüístico?... Lo más llastimoso de too esto ye qu'al refligar de parte de la nuestra cultura y identidá, éstes acabarán desapaeciendo dafechu y dirán siendo absorbíes por otres (la hestoria de la humanidá está enllena de casos como esti).
Pa más inri, aduces, otres llingües autóctones del Estáu que son cooficiales ca vegada tienen más presencia y puxu na nuestra sociedá: na televisión (tresmisiones deportives, por exemplu), nel Congresu de los Diputaos, nos periódicos, nos vales de la compra... y llegará un momentu, too s'andará, en que se nos esixa polo menos entendelo. Entós seldrá yá la repanocha. Darréu caeremos na cuenta de lo burros que fuimos por refugar nel pasáu de lo nuestro, non caltenelo y llueu aceptar unes llingües y unes cultures ayenes. Pero pa esi momentu, qu'esperemos que nun se produza, la nuestra llingua y polo tanto parte de la nuestra cultura yá nun tendrá mou nengún d'espoxigar. Entós seldrá'l momentu de ponenos a rir, por nun berrar, o tamién que los demás se rían de nós, si ye que nun lo tán faciendo yá.
Otra cosa que respuenden los políticos a la entrega de la cooficialidá (sorrisa incluyida si se-yos entrega pallá de les nuestres llindes) ye que supondría obligatoriedá. ¿Qué patochada ye ésta? Caún fala la liingua que-y peta o na que más a gustu se siente nun determináu momentu. A los que sí se-yos debe esixir unes competencias en dambes llingües son a dellos funcionarios de l'Alministración, a los que trabayen na televisión pública d'Asturies, a los mayestros qu'enseñen llingua... Y por qué? Pues cenciellamente porque tamos n'Asturies y n'Asturies hai xente que falamos n'asturianu.
Otros argumentos que frayen la posibilidá d'algamar la cooficialidá del asturianu son delles caxigalines que nos lleguen d'un conceyu d'espertos que tán trabayando col Estatutu y qu'afiten que l'asturianu pue ser considerao como 'llingua específico' o 'propio' d'Asturies, anque dello nun suponga cooficialidá; y que nun sirva esta consideración pa, d'un mou tapecíu, afitar dellos elementos de cooficialidá. Oseya, que la llingua seya una cosina p'adornar y p'amosar a los turistes con dellos llibrinos y rotulinos. Cuando'l vezu que más caracteriza a una llingua ye la facultá de poder emplegala.
Tamién s'esmolecen los mentaos espertos poles trabes que supondría un procesu de normalización llingüístico. ¿Qué ye, que'n Balears, País Valenciá, Galiza o otres comunidaes onde perviven distintes variantes d'una mesma llingua, cooficial, por ciertu, nun se desencolcaron los procesos adecuaos de normalización llingüístico?... Lo más llastimoso de too esto ye qu'al refligar de parte de la nuestra cultura y identidá, éstes acabarán desapaeciendo dafechu y dirán siendo absorbíes por otres (la hestoria de la humanidá está enllena de casos como esti).
Pa más inri, aduces, otres llingües autóctones del Estáu que son cooficiales ca vegada tienen más presencia y puxu na nuestra sociedá: na televisión (tresmisiones deportives, por exemplu), nel Congresu de los Diputaos, nos periódicos, nos vales de la compra... y llegará un momentu, too s'andará, en que se nos esixa polo menos entendelo. Entós seldrá yá la repanocha. Darréu caeremos na cuenta de lo burros que fuimos por refugar nel pasáu de lo nuestro, non caltenelo y llueu aceptar unes llingües y unes cultures ayenes. Pero pa esi momentu, qu'esperemos que nun se produza, la nuestra llingua y polo tanto parte de la nuestra cultura yá nun tendrá mou nengún d'espoxigar. Entós seldrá'l momentu de ponenos a rir, por nun berrar, o tamién que los demás se rían de nós, si ye que nun lo tán faciendo yá.
